Dịch tả lợn châu Phi là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm do vi rút gây ra trên đàn lợn, với tốc độ lây lan nhanh, tỷ lệ chết cao (có thể lên tới 100%). Đặc biệt, đến nay bệnh chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, nên khi xảy ra dịch sẽ gây thiệt hại nghiêm trọng về kinh tế cho người chăn nuôi và ảnh hưởng đến nguồn cung thực phẩm.
Một đặc điểm đáng lưu ý của bệnh là thời gian ủ bệnh tương đối dài, dao động từ 4 đến 19 ngày. Trong giai đoạn này, lợn nhiễm vi rút chưa biểu hiện triệu chứng rõ ràng, vẫn sinh hoạt bình thường nhưng đã mang mầm bệnh và có khả năng phát tán ra môi trường, làm tăng nguy cơ lây lan âm thầm trong đàn. Khi chuyển sang giai đoạn phát bệnh, lợn thường có các biểu hiện điển hình như: sốt cao liên tục (40–42°C), bỏ ăn, mệt mỏi, nằm tụm; da vùng tai, bụng, chân xuất hiện các điểm xuất huyết hoặc tím tái; có thể tiêu chảy, nôn mửa, khó thở và chết nhanh sau vài ngày.
Vi rút gây bệnh có khả năng tồn tại lâu trong môi trường, đặc biệt trong thịt đông lạnh, sản phẩm từ lợn nhiễm bệnh, chất thải chăn nuôi, dụng cụ, phương tiện vận chuyển… Đây chính là yếu tố làm cho dịch bệnh dễ bùng phát và khó kiểm soát nếu không thực hiện nghiêm các biện pháp an toàn sinh học.
Bệnh lây truyền qua nhiều con đường khác nhau, trong đó chủ yếu là:
Tiếp xúc trực tiếp giữa lợn khỏe với lợn mắc bệnh hoặc mang mầm bệnh.
Sử dụng thức ăn thừa, đặc biệt là thức ăn có nguồn gốc từ thịt lợn chưa được xử lý nhiệt.
Thông qua phương tiện vận chuyển, dụng cụ chăn nuôi, quần áo, giày dép của người chăm sóc.
Hoạt động mua bán, vận chuyển, giết mổ lợn không đảm bảo kiểm soát dịch bệnh.
Trước tình hình trên, Ủy ban nhân dân xã đã chỉ đạo các bộ phận chuyên môn tăng cường tuyên truyền, kiểm tra, giám sát và hướng dẫn người dân triển khai đồng bộ các biện pháp phòng, chống dịch. Trong đó, tập trung vào các nội dung trọng tâm:
Vệ sinh, tiêu độc khử trùng chuồng trại định kỳ, đặc biệt sau mỗi lứa nuôi, bằng vôi bột hoặc hóa chất theo hướng dẫn của ngành thú y.
Thực hiện nghiêm chăn nuôi an toàn sinh học, kiểm soát chặt chẽ người và phương tiện ra vào khu vực chăn nuôi; bố trí hố khử trùng, thay quần áo, giày dép trước khi tiếp xúc với đàn lợn.
Quản lý tốt nguồn thức ăn, tuyệt đối không sử dụng thức ăn thừa chưa qua xử lý nhiệt.
Không tái đàn ồ ạt, chỉ tái đàn khi đảm bảo đủ điều kiện an toàn dịch bệnh và có sự hướng dẫn của cơ quan chuyên môn.
Kiểm soát nguồn giống, không mua lợn giống không rõ nguồn gốc, không có giấy kiểm dịch.
Kịp thời phát hiện, xử lý: khi lợn có dấu hiệu ốm, chết bất thường, người chăn nuôi phải báo ngay cho chính quyền địa phương hoặc cán bộ thú y để được kiểm tra, hướng dẫn xử lý; tuyệt đối không giấu dịch, không tự ý tiêu hủy hoặc vứt xác lợn ra môi trường.
Đối với người tiêu dùng, cần khẳng định rằng bệnh dịch tả lợn châu Phi không lây sang người. Tuy nhiên, để đảm bảo an toàn thực phẩm và sức khỏe, người dân cần duy trì thói quen ăn chín, uống sôi, lựa chọn sản phẩm thịt lợn có nguồn gốc rõ ràng, đã qua kiểm dịch; không tiêu thụ thịt lợn bệnh, lợn chết hoặc sản phẩm không đảm bảo vệ sinh.
Trong thời gian tới, các phòng, ban chức năng xã sẽ tiếp tục đẩy mạnh công tác kiểm tra, giám sát tại các cơ sở chăn nuôi, điểm giết mổ; đồng thời tăng cường tuyên truyền nâng cao nhận thức cho người dân về tính chất nguy hiểm của dịch bệnh và các biện pháp phòng, chống.
Việc chủ động phòng, chống dịch không chỉ là trách nhiệm của cơ quan chức năng mà cần sự phối hợp chặt chẽ của mỗi hộ chăn nuôi và toàn thể nhân dân, góp phần bảo vệ an toàn đàn vật nuôi, ổn định sản xuất và phát triển kinh tế bền vững trên địa bàn xã.
Hoài Thu