Để bảo đảm mạ sinh trưởng khỏe, đồng đều, tạo tiền đề cho vụ lúa Xuân năm 2026 đạt năng suất và chất lượng cao, bà con cần thực hiện tốt các khâu ngâm ủ giống, gieo mạ và chăm sóc mạ theo đúng quy trình kỹ thuật sau:
1. Lựa chọn và xử lý giống
Chọn giống lúa xác nhận, nguyên chủng, phù hợp với cơ cấu giống của địa phương, có khả năng chống chịu sâu bệnh và thích nghi với điều kiện thời tiết vụ Xuân.
Trước khi ngâm ủ, loại bỏ hạt lép, lẫn tạp; có thể xử lý hạt giống bằng nước muối loãng hoặc thuốc xử lý hạt giống theo hướng dẫn để phòng trừ nấm bệnh.
2. Kỹ thuật ngâm ủ giống
Ngâm giống: Ngâm thóc trong nước sạch (2 sôi : 3 lạnh) từ 24–36 giờ, thay nước 2–3 lần để hạt hút nước đều.
Ủ giống: Sau khi ngâm đủ thời gian, vớt giống để ráo, ủ trong bao vải hoặc đống ủ, giữ ấm và độ ẩm thích hợp. Thường xuyên kiểm tra, đảo đều để hạt nảy mầm đồng loạt.
Khi mầm dài khoảng 1–2 mm, rễ nhú đều là có thể đem gieo.
3. Chuẩn bị đất và gieo mạ
Làm đất kỹ, san phẳng, lên luống cao ráo, thoát nước tốt (đối với mạ nền cứng hoặc mạ dược).
Bón lót phân chuồng hoai mục kết hợp phân lân để tăng độ phì và giúp mạ phát triển bộ rễ.
Gieo giống đều tay, đúng mật độ; sau gieo phủ một lớp rơm rạ hoặc nilon (nếu rét) để giữ ẩm, giữ ấm cho mạ.
4. Chăm sóc mạ
Giữ ẩm thường xuyên cho ruộng mạ, tránh để khô hạn hoặc ngập úng kéo dài.
Khi mạ bén rễ hồi xanh, tháo bỏ vật che phủ vào những ngày thời tiết ấm.
Theo dõi sâu bệnh hại (rầy, nấm bệnh…) để phòng trừ kịp thời, ưu tiên các biện pháp sinh học và sử dụng thuốc bảo vệ thực vật đúng hướng dẫn.
Trong điều kiện rét đậm, rét hại, cần che phủ nilon, hạn chế tưới nước lạnh để bảo vệ mạ.
5. Tiêu chuẩn mạ đem cấy
Mạ đạt 2,5–3 lá thật, thân cứng, rễ phát triển tốt, không nhiễm sâu bệnh.
Nhổ mạ nhẹ tay, tránh làm đứt rễ, vận chuyển và cấy ngay để đảm bảo tỷ lệ sống cao.